Het is maar een fase…!

Enkele weken geleden verscheen er een nieuw boek op de markt met de verfrissende titel DE ZIN EN ONZIN VAN OPVOEDINGSADVIES, geschreven door Rene van der Veer, hoogleraar in de geschiedenis van de pedagogiek. In dit boek houdt de schrijver enkele hot-items voor jonge ouders tegen het licht van de geschiedenis.(voeding, slapen, huilen, zindelijkheid.) Het bemoedigende en ook geruststellende van zijn onderzoek is dat opvattingen over opvoeding komen en gaan; van belang zijn geweest in het verleden maar op de golven van de tijd ook wel weer eens terugkeren. Dat allerlei, vaak ver- uiteenlopende ideeën in achterliggende jaren hun nut misschien wel hebben bewezen maar dat adviezen nou ook weer niet blindelings uitgevoerd hoeven worden. Zo succesvol bleek het ook allemaal niet.

Het niet blindelings opvolgen van advies…., het is mij uit het hart gegrepen Door mijn vele jaren ervaring met jonge ouders als docente zwangerschapsbegeleiding en mijn ervaring in het verlengde daarvan, weet ik maar al te goed hoe vooral het slapen een belangrijk onderwerp is. …”slaapt jouw kindje al door” is een van de meest gestelde vragen als jonge moeders elkaar spreken en…”slaapt de baby al in zijn eigen bedje”? Hoewel er in een niet heel erg grijs verleden anders over doorslapen, nachtvoedingen, en eigen bedje gedacht werd, is de algemeen geldende opvatting van deze tijd dat doorslapen  de eerste weken/ maanden niet hoeft, dat er s’ nachts gevoed mag worden en dat het eigen kamertje ook niet per se een must is.

Mijn eigen kinderen (tachtiger jaren vorige eeuw) werden niet gevoed s’nachts, en sliepen binnen een week door in hun eigen bed. Dat was geen enkele verdienste van mij als jonge moeder en niet van mijn kinderen als brave zuigelingen maar een opvatting uit die tijd. Over slapen, hoelang , waar en bij wie, zijn de inzichten, kijkend naar de opvoedingsgeschiedenis, nogal gewijzigd. Verspreid over de wereld dacht en denkt men heel anders over ontwikkeling, geborgenheid, en veiligheid van jonge kinderen, ook wat slapen betreft. Er is veel onderzoek gedaan naar dit onderwerp en de uitkomsten zijn divers…. In bed bij moeder, bij vader, bij anderen(?), naast het ouderlijk bed op de grond, op een plank, op een kussen, (te) warm ingestopt en aangekleed, luchtig gekleed bibberend van de kou, eigen kamer met deuren en ramen al dan niet open. Een wonderlijke verzameling adviezen passeerden de revue. Redelijk bizar vond ik de “slaaphouder”, een bij moeder met riemen op de buik gebonden ijzeren gevaarte, een soort hondenhok eigenlijk. Nou houd ik veel van mijn kinderen maar deze constructie zou mijn moederliefde te boven zijn gegaan vrees ik. Er zijn grenzen. Bij de Maya’s sliepen de kleintjes bij vader en moeder. Na de komst van een nieuw kind verdween vader met oudste naar een ander bed en als het gezin uiteindelijk compleet was creëerde men een familie-bed totdat de kinderen het huis zouden verlaten. Kan ook…! Diverse inzichten over laten huilen of niet, lampen aan dan wel uit, voeden, troosten, fopspenen, bakeren, op termijn blijkt het allemaal niet veel uit te maken. Uiteindelijk worden alle kinderen stil.

Van belang lijkt mij dat ouders vertrouwen hebben in hun aanpak en bestand zijn tegen goedbedoelde maar vaak radeloos makende adviezen. Als na langere of kortere periode de kleintjes zonder nachtvoeding doorslapen in hun eigen bed en de rust lijkt weer gekeerd, blijkt de levenslustige peuter/ kleuter de volgende hobbel in opvoedland. Hoe herkenbaar is de puk die de halve avond uit bed klimt of dwingend roept om kusjes,slokje water enge dieren onder het bed of kannie slapen..? En als ze dan als kleine engeltjes slapen na de hele opvoedkundige trukendoos…midden in de nacht de kleine voetstapjes naast je bed…wil bij jou in bed… We weten allemaal… soms geven we toe, soms gaan we de strijd aan, maar ook beloven we gouden bergen, stickers, cadeautjes of nieuwe schoenen. Maar bij een halsstarrige peuter verlies je de strijd meestal, al was het maar omdat opvoeden in de nacht onbegonnen werk is. Mijn jongste heeft anderhalf jaar in zijn slaapzak boven ons hoofd, dwars op de kussens, gelegen. In de kou, boven het dekbed. Kon hem niets schelen, mij op de duur ook niet. Ik moet wel zeggen dat we toen, na maanden strijd, het opvoedkundige hoofd allang  in de schoot hadden gelegd. Er was maar een ding wat we nog wilden…slapen. Hoe hij uiteindelijk ooit weer in zijn eigen bed is terecht gekomen weet ik niet meer, maar hij is ons bed uit. Lezend het boek van van der Veer en kijkend naar de praktijk denk ik ook dat het uiteindelijk allemaal niet veel uitmaakt. Of het nu gaat om een kleine baby of een eigenzinnige peuter, het slaapprobleem moet geen levensgroot drama worden. Je kunt beter investeren in goed voor jezelf en voor elkaar zorgen. Die peuter wint voorlopig toch. En laat je vooral niet van de wijs brengen door wat anderen vinden. Dat is misschien nog wel de grootste valkuil. De opvatting van anderen. Van ons moeders, oma’s oude tantes, hulpverleners…meestal allemaal ervaringsdeskundigen en met de wijsheid in pacht. En niet nalatend deze luidkeels of wenkbrauwfronsend te ventileren maar daarmee wel de keuzes en het zelfvertrouwen van jonge ouders te ondermijnen.

 Alles is een fase. En fases gaan voorbij. Altijd. Maak eigen keuzes en laat adviezen maar voor wat het zijn .Adviezen. Niet meer en niet minder. Adviezen kun je doen maar je kunt ze ook laten. Dat is het kenmerk van een ADVIES. Natuurlijk, opvoeden is grenzen stellen, voordoen, ruimte scheppen voor ontwikkeling etc. etc. Maar het is ook genieten, incasseren en wachten op andere tijden. En plezier maken samen. Vooral dat! En meestal komt het wel op zijn pootjes terecht. Van onze Minister President weten we ook niet of hij op koude blote voetjes bij moeder Rutte in bed schoof. We weten het niet en dat moest maar zo blijven.

Karien Petri- Bannink

De volgende keer zal Irene Wing Easton, schrijfster van het boek "Moe is moe maar voldaan" over moederschap, de column verzorgen.